reisverslagen

Burkina Faso 1 dec - 15 dec 2004 Ouezindougou
Burkina Faso 1 dec - 15 dec 2004 uitgebreide verslag (incl Ouezindougou)
Burkina Faso 21 mrt - 4 april 2005
Burkina Faso 16 - 24 jan 2006
Meer over Ouezindougou

Vergeet niet de foto's bij de reizen te bekijken !!!

Burkina Faso 1 dec - 15 dec 2004

Bezoek aan Burkina Faso, in het kader van fotoproject: Buggenum-Ouezindougou.

Vandaag naar Ouezindougou, het dorp dat Bouba op het oog heeft voor het fotoproject. We komen aan en we worden ontvangen door een bekende van Bouba, een man van ongeveer 40 jaar oud, gebrekkig Frans sprekend. We krijgen een kleine rondleiding door het dorp, en ik ben zeer onder de indruk. Met tranen in de ogen bekijk ik de mensen en de bebouwing. Ik heb twijfels of dit niet te primitief is voor mijn doel, maar later blijkt dat het grootste gedeelte van de dorpen er zo uitziet. Uitgerekend vandaag wordt de chef de village begraven, dus het is erg rustig in het dorp. Het dorp bestaat uit vele courts, of tewel erven. Dit zijn traditionele lemen hutten met rieten daken aaneengeschakeld gebouwd met muurtjes ertussen en aparte hutten voor de voorraden en voor de dieren. Elke court wordt bewoond door een familie en dat betekent één man (of een paar mannen, maar in principe één chef) met verschillende vrouwen elk met hun eigen hut en erfje, en eigen kinderen. Het is onbeschrijflijk welke indruk een zo traditioneel levende samenleving maakt. De mensen leven heel simpel, geen water, geen stroom, alles gebouwd met traditionele materialen: leem, riet, zand, weinig blokken (leem) huizen, weinig golfplaten. Er zijn aparte hutten voor de dieren, kippen, ezels, koeien, parelhoenders, kalkoenen, geiten. De courts zijn erg verschillend in grootte. Er zijn courts waar één man met 2 of drie vrouwen en een paar kinderen wonen, maar ook grotere waar wel 40 of 50 personen wonen. De familiestructuur begrijp ik (nog) niet helemaal. De meeste indruk maken de vele oudjes, meestal (bijna) blind en slechthorend, soms ouder dan 100 jaar, maar zij worden nog steeds met zeer veel respect behandeld. Elke vrouw kookt voor haar eigen gezin/familie, traditioneel op houtvuur, in aardewerk of metalen potten. Ik ben zeer geroerd. Ik maak wat snelle foto’s met de digitale camera, de mensen hebben totaal geen gene. De enige reden waarom ze niet op de foto willen, is dat ze vinden dat ze er niet mooi genoeg uitzien. Na een uurtje of 2 gaan we weer weg. Met de afspraak dat we vrijdag terugkomen om “het met de dorpsoudsten” te bespreken.

Vrijdag is ons 2e bezoek aan Ouezindougou, het dorp van het fotografieproject. We gaan het idee uitleggen aan de bewoners en om toestemming vragen. Ik dacht dat het de bedoeling was dat we met de dorpsoudsten zouden spreken, maar als we aankomen, blijkt practies het hele dorp te zijn gekomen. Ouderen, vrouwen, mannen, heel veel kinderen, in totaal misschien 400 à 500 mensen. Heel indrukwekkend. Iedereen is heel rustig, ook alle kinderen. Eerst spreekt een man een soort introductie, dan een paar ouderen, alles als vooraankondiging. Wij, Bouba en ik, mogen op 2 stoelen zitten, en Eric (vriend die meereist) maakt ondertussen sfeerfoto’s. Dan spreekt Bouba.... Krachtig, lang en duidelijk. Ik versta niet wattie zegt, maar we hebben van te voren duidelijk afgesproken wat hij gaat zeggen. Ik ben wederom zeer geraakt, en zit met tranen in de ogen te luisteren en vooral te kijken. Er wordt geluisterd en instemmend geknikt, geapplaudisseerd. Ik moet zelf ook nog effe wat zeggen en dat lukt aardig, maar bijna niemand zal het begrijpen want bijna niemand spreekt Frans. Daarna geeft Bouba de gelegenheid om vragen te stellen en er zijn een paar mensen die van die gelegenheid gebruik maken. Een chef spreekt heel hard, en bijna boos, maar naar later blijkt instemmend. Ook spreekt een vrouw haar goedbevinden uit, heel gedurfd voor een vrouw. Het geheel duurt ongeveer een uur en aan het einde is er feest. Er wordt gezongen en gedanst. We vertrekken maar snel met onze auto. Ik ben zeer zeer content.

Daarna rijden we door naar Poura, de 2e mogelijkheid als fotodorp. Het contact heb ik opgedaan op de Yelkabe-dag in Tilburg, ene Paul Yaba. Diens broer woont in Poura en zal ons ontvangen. We komen aan en bellen Robert. Maar Robert blijkt niet een kwart van de persoonlijkheid (in deze zin) van Bouba te hebben, en heeft nog helemaal niks geregeld. Geen contact met de chef, of met de dorpelingen, helemaal niks geen voorbereiding. We vertellen dat we eigenlijk al voor Ouezindougou hebben gekozen en zijn reactie heeft tegelijkertijd teleurstelling en opluchting. We geven de spullen af die we hebben meegenomen vanuit Nederland, maar een dank je wel kan er niet eens van af. We rijden terug naar Koudougou, waarbij we enorm moeten lachen. Dit voorval is natuurlijk kaasje voor Bouba, die zijn eigen organisatiekwaliteiten weer eens onderstreept ziet. ’s Avonds drinken we elk 2 flessen Flag, en de volgende dag ben ik ziek. Ik was al was buikkramperig maar vandaag is het erg slecht. Ik blijf de hele dag in bed, beetje koortserig, grieperig, helemaal niet zo tof.

Dinsdag 14 dec.
We gaan ’s morgens vroeg nog een keer naar Ouzindougou, het fotografiedorp. We hebben afgesproken om alvast een paar proeffoto’s te maken van enkele families, en worden heel hartelijk begroet, met gejuich en gelach en iedereen heeft zijn beste kleren aangetrokken. Ik wordt gekust (!!) door een chef en we krijgen kadootjes: groenten en fruit, een rituele stok, een mand met eieren, een beeldje, drie kippen. Ik heb wederom een emotionele (tranen in de ogen) ochtend. Het is alles welgemeend en echt. We beginnen met het maken van de familiefoto van de familie Zongo. Het blijkt een familie te zijn van zo’n 70 a 80 personen. Heel veel kinderen, meisjes, vrouwen, andere vrouwen, jongemannen, een paar oude mannen en een chef van ik schat 60 a 70 jaar oud. Heel gedwee laten ze zich groeperen. Ik maak op 2 verschillende locaties een groepsfoto, maar het is qua foto niet zo fraai, te veel mensen. Dus stel ik voor om per hut (kleine familie van vrouw met kinderen) de foto’s te maken. Dit blijkt heel makkelijk en keurig groeperen de verschillende vrouwen zich met hun kinderen en andere aanhang voor hun hut. Dit is voor de foto’s veel mooier, en ook beter aansluitend op de foto’s van Buggenum. Het zijn groepjes van 5 à 15 personen, lijkt me perfect. De mensen zijn vrolijk en lachen volop, ik vind het echt geweldig. Er wordt vanalles meegebracht om mee op te foto te nemen, een ezel, een mooie waterkan, een vaasje, een rieten mand. Echt fantasties om dit te kunnen beleven, hier is het allemaal om begonnen, ik geniet volop.
Met de afspraak dat ik maart terugkom om de definitieve foto’s te maken, rijden we weer verder, maar er volgt nog één grote verassing van Bouba.

Bouba heeft me wel als eens eerder verteld, dat hij 'plannen' had met dit dorp, maar niet meer dan dat. Deze ochtend is het moment van de 'grote onthulling'.
Hij neemt ons mee naar een groot stuk land, ergens in het dorp, ongeveer 10 ha groot, vlakbij een meer. We moeten uitstappen en een eindje meelopen.Hij verteld dat dit gebied het hele jaar door vochtig is, het water zit niet meer dan een meter onder de grond en de aarde is zeer vruchtbaar. Hij heeft monsters laten onderzoeken in een labo in Ouaga om de vruchtbaarheid te testen en de uitslag was zeer positief. Maar. op dit moment gebeurt er met die grond helemaal niks. Hij behoort toe aan het dorp maar wordt, op een paar kleine tuintjes na, niet gebruikt. De boeren van het dorp oogsten 1x per jaar hun maïs, bonen en miel, op hun eigen perceeltje, en dat is het dan.

Het plan van Bouba is als volgt: direct na het regenseizoen kan men beginnen met het planten van rijst, na 3 maanden oogsten; daarna kunnen aardappels worden gepoot en na weer 3 maanden geoogst. Tenslotte kan men nog een gedeelte van de grond gebruiken om een grote verscheidenheid aan groentensoorten (allerlei bladgroenten, tomaten, komkommers, aubergines, evt. fruit) te verbouwen. Dat laatste gebeurt nu al op heel kleine schaal en we zien inderdaad al tomatenplantjes en bladgroenten, met kleine waterputten, bijna tot aan de rand toe gevuld met water.
Om dit alles uit te kunnen voeren heeft Bouba hetvolgende bedacht:
Het eerste seizoen worden de arbeiders (de jongemannen uit het dorp, die in deze tijd toch niks of niet veel doen) betaald met een geldbedrag per maand. Daarvan gaat een gedeelte in een gezamenlijke pot, om zaaigoed, kunstmest, gereedschap aan te schaffen en een evt. slecht oogst op te vangen. Na het eerste seizoen moet de opbrengst van de oogst voldoende zijn om zichzelf te bedruipen. Een gedeelte van de oogst is voor eigen gebruik en het restant wordt verkocht aan de grote buurgemeente (Sabou, een groter stadje). Na 2 of 3 jaar moet het project zoveel geld opleveren dat kan worden begonnen met de 'ontwikkeling' van het dorp, dwz een school, gezondheidscentrum, etc, waarbij dus alles met eigen middelen betaald kan worden. Bouba heeft dezelfde methode als eens eerder geprobeerd in een ander dorp, Latou, waar hij een weeshuis heeft opgericht en daar werkte het perfect, maar daar was de bodem niet vruchtbaar en was er nauwelijks water aanwezig.

Ik ben zwaar onder de indruk. Ik heb niet zoveel met ontwikkelingswerk, eigenlijk per definitie niet, maar dit lijkt me fantasties. Minimale begin-investering nodig, en daarna wordt alles door de bevolking betaald met eigen verdiende middelen.Alleen op de juiste manier gebruik maken van de rijkdom van deze zeer speciale oase in het dorre land.
Fantasties en grappig dat Bouba dit voor mij tot op het laatst heeft bewaard. De bevolking is enthousiast, maar weten zelf niet waar te beginnen. En dan past natuurlijk het fotografieproject perfect in dit plan. Voor mij is dit weer een nieuwe dimensie in het project. Het opent wellicht nieuwe deuren en nieuwe mogelijkheden, in Nederland. Bouba en ik fantaseren al over een soort dubbele EXPOSITION: een foto-expositie van mijn foto’s genomen in Buggenum en Ouezindougou en een Exposition des Legumes, met allerlei verschillende soorten verse groenten, verbouwt in de 'tuin van het dorp' en dat alles ergens tentoongesteld in de schaduw van het mango-bos. Er zijn dan natuurlijk diverse notabelen uitgenodigd uit de hoofdstad, een prima reclame voor het fotoproject en voor het dorp, lijkt me fantasties.

<< terug omhoog

Burkina Faso 21 mrt - 4 april 2005

Verslag van 2 weekse reis naar/in Burkina Faso, ten behoeve van Fotoproject Buggenum-Afrika tezamen met mijn grote vriend Loek Derks.

Maandag 21 maart:
De kinderen nog naar school gebracht (jaja na deze 2 weken blijft papa heel erg lang hier bij jullie) en om 9 uur met de broer van Loek (want die werkt in Luik) naar de gare van de TGV in Liège. Onderweg al zware conversatie over de economische toestand in de wereld in het algemeen en die van Oost-Europa in het bijzonder. 2 Bakken met koffie en om 11.30 uur met de TGV naar ParisNord, halfuurtje met de metro naar CDG luchthaven, 2 baguettes met tonijn + 2 halve liters bier kosten samen 20 euro en op tijd !! (16.40 uur) vertrekt de vlucht met Point Afrique via Marseille en Niamey naar Ouagadougou. We komen keurig op tijd aan om half 2 in de nacht en Bouba heeft het op een of andere manier klaar gespeeld om ons al vóór de douane te kunnen begroeten. Ze willen de inhoud van mijn fotokoffer inspecteren, er zit “teveel” in, maar het duurt ons te lang en we lopen gewoon door. Pas de probleme !!
We drinken een paar SOBBRA’S (= 0,65 l !!) dat hakt er flink in,en dan volgt een rit van 3 kwartier met 130 km per uur over de afrikaanse weg, naar Koudougou. We drinken daar encore een SOBBRA (let wel: om half 4 in de nacht) op een “terrasje” en daarna naar het huis van Bouba. We hangen ons muskietennet buiten op de veranda op en slapen zacht.

Dinsdag 22 maart.
Stokbroodjes halen (10 stuks voor 75 eurocent) en een rustig ontbijtje. Daarna bespreek ik het programma met Bouba gedurende een paar uren. Hierbij komen nog veel meer zaken aan bod: de toestand van de wereld, het programma voor de komende dagen/weken, zijn plannen met het dorp Ouezindougou, maar vooral over mijn fotoproject en hoe dat in te passen in het dorp.
Zoals gebruikelijk bij Bouba, heeft hij er al veel over nagedacht en heeft hij al veel ambitieuze (maar ook wel realistische) plannen.
Wat het dorp betreft lopen er eigelijk 3 plannen (projecten):
1. Het “waterproject”.
dit is het idee om in de omgeving van “le baffon”, een zeer waterrijk gebied ergens aan de rand van het dorp, een landbouwproject te beginnen. In principe komt het erop neer, dat Bouba met behulp van plaatselijke arbeidskrachten, een redelijk groot gebied (12 hectaren) wil gaan gebruiken voor de verbouw van rijst, aardappelen en diverse andere groenten, met behulp van water dat juist in dit gebied het hele jaar door voorhanden is. (zie ook reisverslag Burkina november 2004)
2. Het fotoproject.
Het fotograferen van de complete bevolking van het dorp Ouezindougou, in totaal 1700 inwoners, verdeeld over zo’n 100 families.
3. Aansluitend bij mijn fotoproject heeft Bouba het plan om een soort culturele uitwisseling op te zetten in het dorp. Het zou een interactie teweeg moeten brengen tussen de Afrikaanse Mossi-(de lokale stam) cultuur en de europese (nederlandse). Het dorp kan dan een voorbeeld zijn van de Afrikaanse cultuur en mensen ontvangen om van deze cultuur te proeven. Daarvoor wil Bouba een klein centrum opzetten, met traditionele bebouwing, waarin men bv ook enkele nachten kan verblijven.
Het basis-idee is de uitwisseling van de verschillende culturen, waarbij de europeanen kennis kunnen maken met de traditionele afrikaanse cultuur, praten met de bewoners, evt. wat kleine “toeristische” dingen bezoeken. Hij heeft plannen voor een soort herberg in Koudougou.
Door de combinatie met het “waterproject” en het fotoproject zou er in Ouezindougou een soort ontwikkeling op gang kunnen komen, waarbij, voldoende geld opleverende, ontwikkelingsprojecten gerealiseerd kunnen worden, zoals een gezondheidscentrum, etc. Bouba is al vrij ver met zijn plannen. Heel serieus, heel ambitieus. Al pratende besluit ik voorlopig mijn energie te richten op het fotoproject en te zorgen dat in ieder geval dit gedeelte afgerond gaat worden. We spreken af dat er in ieder geval een “petit exposition” gaat komen van de afrikaanse - en de buggenumse foto’s, ergens op een centrale plek in het dorp. We zijn het er ook over eens dat het erg belangrijk is om veel te praten met de inwoners + dorpsoudsten over het project en hoe dat verder ingevuld moet gaan worden, dus met al dan niet grote foto’s, waar te plaatsen, op welk materiaal etc.
‘s Middags is er een bijeenkomst met de dorpelingen gepland. Als we aankomen staat iedereen al klaar onder de grote boom, net zoals de vorige keer in november. We worden weer hartelijk welkom geheten door iedereen, en het is erg tof, dat ik veel mensen terugken. We moeten gaan zitten in de schoolbankjes, voor deze gelegenheid hier neergezet, en de bijeenkomst begint met een kleine “animation”. Een dansje door een paar meisjes, met zang en dans. Daarna weer zo’n beetje hetzelfde ritueel als de vorige keer. Er zijn sprekers, er wordt gelachen, geapplaudisseerd. Bouba spreekt de menigte toe en Loek en ik moeten ook iets vertellen. Ik zeg iets in het nederlands en Bouba “vertaalt” het in het Moré, de lokale taal. (We hadden van tevoren natuurlijk wel al doorgenomen wat hij zou gaan vertellen).
Er volgen nog een paar “preekjes” en daarna weer een “spectacle”. Er zijn trommels en shakers, en er wordt gedanst. De vrouwen, de mannen en ja hoor, ook ik moet er natuurlijk aan geloven met een lokaal dansje. Bouba heeft een videocamera bij zich, dus dat wordt achteraf zeker lachen. Heel tof.
We krijgen nog een paar kippen en worden vervolgens voorgesteld aan onze “equipe”; die zich opstellen en als hun naam wordt afgeroepen “present” roepen en recht gaan staan. De volgende dag blijkt pas dat dit onze groep begeleiders is, speciaal geselecteerd door Boureïma om ons gedurende de 4 à 5 dagen fotograferen bij te staan.
We nemen afscheid en rijden in 3 kwartier weer terug naar Koudougou.
Wat adresjes bezoeken, want dat gaat altijd zo met Bouba en eigelijk moeten we ook nog boodschappen doen om mee te nemen, want in Ouezindougou is niks, maar het is inmiddels al half 10 en alle winkels zijn al dicht.
Allé, we gaan eten, brochettes met bier en rijst, heerlijk met een sigaartje na. De flessen SOBBRA smaken voortreffelijk, maar zijn wel erg groot. Dus laat naar bed, maar allah !!

Woensdag.
de volgende morgen worden we om 8 uur opgehaald door “le vieux”, met de naam El Hadji, maar door iedereen kortweg Ladji genoemd. Hij is een invloedrijk persoon in het dorp en de belangrijkste contactpersoon van Bouba. We worden om 9 uur in het dorp verwacht, dat gaan we dus niet halen, want we kopen eerst nog heel veel flessen Lafi (bronwater), een GSM kaartje (waarvoor eigenlijk) en etenswaren voor onszelf. We rijden met de witte mercedes en om 10 uur komen we aan. Onze begeleiders staan al klaar met nog zo’n 50 belangstellenden. Ik leer snel een paar woordjes Moré zoals “hoe gaat het ?” -- liektibaré en “de vrouwen zijn mooi hierzo”-- pagoba janeiri en het fotograferen kan beginnen.

En het gaat voortreffelijk. De families zijn van tevoren geïnformeerd, en iedereen die voor die dag geplent is, staat keurig klaar met de beste kleren aan. Tussen 11 en 12 uur komen 6 families aan de beurt.
Al snel komt de grootste valkuil boven water: HET IS HEET HEET HEET !!.
Onze equipe blijkt goed geïnstrueerd. Het zijn jongens, tussen de 18 en 25 jaar oud, die allemaal redelijk goed afrikaans-frans spreken, net zoals ik. Ze hebben al snel in de gaten hoe het fotograferen in zijn werk gaat.
Zij instrueren de families, ik zoek een geschikte plek uit, en meestal zijn we binnen 10 minuten weer op weg naar de volgende. Eentje draagt mijn fotokoffer, eentje de enveloppe met voorbeeldfoto’s en mijn meegebrachte krant met het artikel van december 2004, iemand draagt onze rugzak met water, iemand mijn camera en 2 personen hebben een schrift, waarin keurig wordt bijgehouden welke familie is gefotografeerd, met de juiste tijd erbij en de naam van de familie + het nummer van de digitale opname. Zodoende kan ik straks makkelijk de juiste namen bij de juiste foto plakken. Ikzelf maak opnames met de Bronica SQA op 6x6 negatief film en Loek maakt van elke familie dezelfde foto met een digitaal cameraatje. Van die digitale opnames ga ik aan het eind van de week afdrukjes maken, 10x15 op mijn meegebrachte Canon-printertje. Zodoende kan ik binnen een paar dagen al voor elke familie een foto afleveren en hoeft men dus niet te wachten. Ik besluit om later nog voor elke familie een grotere foto af te gaan drukken en die op te sturen of de volgende keer mee te nemen.

Allé, na een uur fotograferen zijn onze hoofden zeer heet geworden. We gaan reposeren bij “ons huis”, een gemetseld huis, nog maar pas gereed, ergens aan de grote weg. De hele club gaat dus mee reposeren. We sturen iemand om brood en mayonaise te halen en drinken heel veel water. Stokbrood met sardientjes en mayo voor de Nassara’s (witten) en stokbrood voor de Nisabelega’s (zwarten).
Het is een beetje wennen want elke beweging die we maken wordt gevolgd door onze mannetjes. Maar na een tijdje leer je iedereen een beetje kennen en het blijkt een heel aardig clubje te zijn.
Na een dutje gaan we weer op pad en het gaat werkelijk gesmeerd. Iedereen heeft zo zijn taak en alles loopt heel soepel. 5 Families per uur is wel zo’n beetje het maximum. Tot een uurtje of 5, daarna zijn de families te druk met koken, water halen etc., en hebben we zelf de pijp ook behoorlijk leeg. Met z’n allen terug naar huis en we gaan het eten regelen. Er is iemand (een cuisinier) die van te voren is geregeld voor ons, en die moet gaan koken We lopen naar het dorp en er blijkt warempel een soort barretje met een koelkast en zowaar 2 flessen Flag van 0,65 inhoud en 25 celsius temperatuur. Dat is weliswaar pislauw, maar voor ons heel aangenaam. Om een uurtje of 9 is het eten klaar, pasta met omelet en tomatensaus. We zijn zeer tevreden. Onze jongens eten niks. Dat moeten we morgen beter regelen.Terug bij ons huis trekken we mijn meenomen fles argentijnse cabernet sauvignon open en genieten met zijn 2-en van deze heerlijke wijn weliswaar niet op kamertemperatuur maar allé tis wijn en tis Afrika.
Er komen nog een paar mannetjes op bezoek (ik bied een kopje wijn aan en in 2 slokken is die weg). Later gooien nog een emmer water over ons heen, hangen onze klamboe buiten op en slapen zacht.

Vanaf 7 uur druppelen onze jongens binnen, we drinken koffie bij Luc en gaan om half 8 aan de slag. Het loopt soepeltjes, de families zijn goed geïnformeerd en staan snel klaar. We zijn ondertussen als een goed geoliede machine, top. Tussen half acht en 13 uur doen we 25 families !! Bij sommige courts maken we meerdere foto’s, bv van 2 families samen, of van een oude man met zijn kleindochter. Het is een gezellig gedoe en we lachen heel wat af. Het grote probleem is echter de warmte. Om 8 uur gaat het nog wel (ik schat vooraan in de 30 celsius) maar om 10 uur is het al zo bloedjeheet dat je eigenlijk alleen maar in een zwembad wilt springen. Het is moeilijk om enthousiast te blijven tegenover de families, vooralsnog lukt het me wel, maar het is hard, erg hard. We drinken veel, plassen niks. Rond het middaguur is het heel heel heel erg heet.
Het 2e probleem is het lopen. De afstanden tussen de verschillende erven is aanzienlijk. We lopen misschien wel 3 uur per ochtend, dat voel je toch wel enorm in de voeten en benen. Blaren, spierpijn.
Onze kok heeft een omelet met tomaten en komkommers gemaakt.Ik heb met de jongens afgesproken dat ze voor hun eigen eten moeten zorgen, en dat ik dat wil betalen. Dus wij eten stokbrood met sardientjes en mayo, omelet, salade en onze ploeg eet rijst.
Een beetje vreemd gevoel krijg ik erbij, maar het went alweer.

De rest van de dag hangen we een beetje, gooien af en toe een emmer warm water over ons heen, en proberen vooral rustig te blijven. Gelukkig is het barretje er en ik trakteer iedereen van onze equipe op een biertje of fris. Ze zijn erg blij en ik ook.
Ondertussen begin ik me een beetje zorgen te maken over hoeveel tijd het geheel in beslag gaat nemen. De beloofde informatie over inwonersaantallen blijft maar uit. We wachten maar af.
Om een uurtje of 6 met de fiets naar Sabou, ± 6km verderop, maar het is heel heel heet, zelfs op de fiets. En als je afstapt....hoei!! We bellen naar huis in een telecentre, en ik stuur een SMSje want er is bereik voor mijn GSM ! Na een biertje weer terug.
‘s Avonds koopt onze kok voor ons: rijst met groentesaus, kip en mango na.
Onze jongens zijn er de hele tijd bij. Soms met zijn 3en, maar meestal een stuk of 8 dus bijna iedereen. We zijn ondertussen wel close geworden, en ze zijn vol goede zorgen, tof.
Na het eten zitten we met een paar flessen water en babbelen met “onze” jongens over familieverbanden, over Afrika en Nederland, over geld en noem maar op. Tis jammer voor Loek, die nauwelijks frans spreekt of begrijpt, want het gaat wel degelijk ergens over. Erg interessant en naar mijn mening zeker op hetzelfde level. Als we aanstalten maken om te gaan slapen, verdwijnt men netjes naar huis.

Dag...
Weer vroeg beginnen, om 7 uur aan de koffie en vooruit maar weer. Het gaat steeds gesmeerder. De jongens nemen zelf ook al foto’s tussendoor, van het geheel en van ons en van henzelf. Het is werkelijk fantasties om te zien hoe zo’n groepje jongeren kunnen samenwerken. Ze zullen wel geselecteerd zijn omdat ze bij de hand zijn en frans spreken denk ik zo; het werkt in ieder geval geweldig. Het is bijna de omgekeerde wereld: de witten (Loek en ik) zijn steeds moe en de zwarten willen steeds door. We moeten vragen om een kleine pause en met moeite kunnen we deze afdwingen. Het is natuurlijk ook een spel, maar ze zijn fanatiek en willen tempo maken. Ze houden alles bij in een soort dubbele boekhouding, groeperen iedereen, dragen de camera’s en reiken die precies op tijd aan. Ze denken zelfs royaal vooruit, sturen er iemand op uit om alvast het eten te gaan regelen, onze batterijen op te gaan laden in Sabou.
Wat het werk betreft is de hitte wel erg bepalend. ‘s Ochtends om 8 uur heb ik nog volop ideeën en heb ik alles nog onder controle. Ik denk er dan nog over om andere opnames te maken, bv van het dagelijkse leven bij een familie of van het dorp ansich, of van de tuinen met groenten aan de rand van het dorp. Maar naarmate de uren verstrijken stijgt de temperatuur, ook binnen mijn hersenpan en je voelt de energie wegtrekken, heel vervelend. Omstreeks het middaguur (als we stoppen) willen we niks anders dan rusten en “iets fris”. Dat is er niet dus het wordt rusten en lauw water.
Ik neem me voor om toch te proberen wat extra beelden te maken, desnoods een dag langer te blijven.
Als we na 3 km lopen (we komen van het andere eind van het dorp) “thuis komen”, heeft onze kok samen met een van onze jongens een geweldige maaltijd gemaakt, rijst, salade van gebakken groenten en stukken kip, gebakken yam en ....pannenkoeken. We eten met zijn allen, en dat geeft een enorm “samengevoel”. De jongens eten nog wat zelfgekochte sla (die hebben we meegenomen uit een van de tuinen bij het water) en daarna reposeren we tot 3 uur.
‘s Middags nog een paar families aan de andere kant van de weg.... Daarna bier met zijn allen, heftig hoor, zeker na 2x 0,65 l, pislauw en in de hitte !!.
Het wordt wel erg zwaar voor mij en vandaag vooral voor Loek. Het is loei loei heet, we zijn flink verbrand aan armen, nek en schouders, ik heb onder allebei mijn voeten een dikke vette loopblaar.
Maar.... het einde nadert. Morgen nog zo’n 10 families en dan hebben we het. ‘s Avonds eten we weer samen, rijst, spaghetti, kip, salade, komkommer, tomaat en mango. Onze “hoofdbegeleider” Boureïma, heeft afgesproken dat we vanavond bij een familie thuis zouden gaan slapen, maar Loek en ik zijn allebei gebroken. We stappen om 9 uur in bed, terwijl onze jongens nog volop zitten kletsen.

Zaterdag.
Om 6 uur op, koffie en de laatste families. Mijn 2 blaren zijn al snel door met etter en bloed. Dat doet flink pijn, maar allee je bent Marlboro-man of niet. Om 10 uur zijn we, op 2 families na, klaar. Na een lange pauze raap ik me bij elkaar en maak vanaf de fiets videobeelden van het dorp. Heel heel erg warm en vermoeiend. Maar wel aardig, zodoende wordt het beeld van het dorp vrij compleet, hoop ik. Reposeren en eten met zijn allen. Rijst, kip, mango. ‘s Middags willen we weer met de fiets naar Sabou maar om 5 uur komt Bouba + Karin met ......... een koelbox met 4 grote SOBBRA’s, heerlijk koel. Hemel op aarde !!!
Ook El Hadji komt eraan, in zijn witte mercedes. Hij is de belangrijkste man van het dorp (de chef de village is pas geleden overleden en er is nog geen nieuwe gekozen) en vriend van Bouba. We bespreken het programma voor de rest van de dag. Het is een beetje een keerpunt, het voelt een beetje aan als ontwaken uit een droom, er is weer contact met de buitenwereld, er zijn weer wereldse zaken zoals koud bier en auto’s en andere mensen. We gaan naar een traditionele bruiloft in het buurdorp. Alleen maar mannen zitten bij elkaar op matten. We schuiven aan en luisteren een half uur naar voorleesgebeden uit de koran en wat officiële praatjes. Daarna is er rijst voor iedereen, heel veel mensen, heel veel rijst, allemaal met de handen eten uit enorme kommen. Met de Mercedes weer terug naar Ouezindougou, we gaan vanavond slapen op het erf van El Hadji. Hij heeft geld, en weldra snort er een generator met 2 TL lampen eraan. Onze kok is meegegaan en kookt aldaar een maaltijd van kip, rijst, salade van komkommer en tomaat en to, de plaatselijke papachtige brij. We trakteren iedereen op een drankje en daarna is er de gettoblaster. Eerst nog een kerkdienst, maar daarna is er moderne, afrikaanse dansmuziek. De jongens (en wij) dansen terwijl de vrouwen en jonge kinderen trommelen op grote kalebassen en traditionele dansjes doen. Het is erg amusant, een echt feest. Na een paar uurtjes komen de jongens aan ons vragen of ze aub naar huis toe mogen want ze zijn erg moe. Da’s o.k., want wij zijn ook erg moe, alweer.

Zondag.
Nadat we hartelijk afscheid hebben genomen brengt El Hadji ons terug naar Koudougou. Onderweg bezoeken we nog effe le mare des croco’s (een meertje met heel veel heel vieze krokodillen waar je zelfs op kunt gaan zitten.... Hmmm een beetje toeristisch).
We worden door zijn chauffeur bij Bouba afgezet om een uurtje of 11. Karin en Bouba liggen nog te slapen maar het weerzien is hartelijk. We ontbijten uitgebreid, evalueren de week en daarna naar Reo, voor een voetbalwedstrijd van Koudougou (Bouba is voorzitter) tegen Reo, een buurstadje. Loek heeft ondertussen een (bijna) zonnesteek opgelopen. Zodoende zoeken we al snel een buvette en Loek hangt met zijn kop in een emmer water. We drinken bier (niet zo erg goed bij een zonnesteek maar ja...) en dollen wat met de aangeschoten locals. Na afloop terug naar Koudougou (ze hebben gewonnen, maar er was wel nog een vechtpartij geweest). en dan..... heel luxe nemen we een duik in het zwembad !!!! van het hotel Les Palmiers. Heerlijk een fris-ervaring na 6 dagen in de brousse. Heerlijk met zijn tweeën tussen de luxe. Om 11 uur gaan Bouba, Loek en ik de “bloemetjes buiten zetten”. Eerst wat eten, brochette en pintade met grote flessen koud !!!! bier. Daarna neemt Bouba ons mee naar de plaatselijke dancing. Jaren 70 sfeertje met blacklight, discobol en schuifelende paartjes. We drinken tonic-whisky, en Guiness en dansen als gekken. Loek en ik proberen om zo dom mogelijk te bewegen en dat lukt aardig. Effe op en neer naar huis om een sigaar te halen en weer domdansen. Wat een vreemde dag vol afwisseling, vanuit de meest simpele dorpsomgeving naar de stad, zonnesteek, zwembad, disco. Erg heftig, maar ook machtig geweldig. Ik hou van Afrika !
Om 3 uur met een dikke kop buiten op de veranda slapen en om 7 uur weer op want Loek en ik gaan nog een weekje reizen. Ikzelf was nog nooit in het noorden van Burkina en in de resterende tijd kan dat net lukken. Bouba begeleidt ons met de grote bus naar Ouaga, dan verder met een andere bus naar Dori. Het stadse leven van Ouaga is heel heel anders dan het dorpsleven van Ouezindougou. Luxe eten, fris, bedelaars, heel veel straatventers met zakdoekjes, cassettes, touaregzwaarden, zonnebrillen, riemen, fruit, beignets, radio’s, water, sierraden. We eten pizza en spaghetti, heel erg veel en voelen ons alweer bijna westers. Heel veel uren in de bus, warm, vol met warme, geurende afrikanen. Op de een of andere manier voel ik me nu vrij, en ongebonden, ik leef op het moment dat voelt super. Het was natuurlijk ook een week van werken, van afspraken. Nu kunnen we zelf bepalen wat we gaan doen, en naar toe gaan en dat geeft me weer mijn “ouderwetse reisgevoel”. In het donker komen we aan in Dori. Een heel gedoe op de gare routier, geweldig. Tegen mijn gewoonte in besluiten we om met “een mannetje” mee te gaan, die herbergement aanbied.Het blijkt een aardige gast, die ons meeneemt naar het hotel van zijn familie. Binnenplaatsje met rondom cabines, waarvan eentje met airco en die is voor ons. We drinken koud bier, eten spaghetti, friet en kip en kletsen wat met de jongens daaro. Ook is er iemand die onze Bouba blijkt te kennen. Halleluja, die Bouba is me toch een mannetje, fameus in heel Burkina.

Dinsdag.
Wat door het dorp struinen, emailtje maken, met behulp van onze “gids” een paar touareg-families bezoeken in het oude centrum. De sfeer is hier heel anders dan waar ook in Afrika waar ik geweest ben.
Er zijn veel Peul en veel Touaregs. En vooral de Touaregs zijn veel rustiger, gereserveerder en geslotener dan andere afrikaanse stammen. Heel apart.
We besluiten om ons op het toeristische pad te begeven. Ik heb wel wat moeite, maar volgens mij is het hier de enige manier om de woestijn te leren kennen. We spreken een 2-daagse tocht af, met een gids en chauffeur die ons door de woestijn zal voeren. Dorpjes, nomadenstammen, zandduinen, kamelen, lijkt me tof. Hiervoor ben ik eigenlijk gekomen, maar het commerciële gedoe bevalt me helemaal niet. Na onderhandeling betalen we 150.000 CFA voor 2 en een halve dag, da’s inclusief alles: chauffeur, gids, auto, benzine, eten en overnachtingen en waarschijnlijk heel veel kilometers. We zullen dan gedropt worden op donderdag in Djibo, dat is op de route naar Ouahigouya, ben benieuwd.
We vertrekken na de middag in een Toyota, 5 zitplaatsen en open laadbak. We rijden richting GoromGorom en onderweg bezoeken we een typisch dorpje. Heel erg pittoresk met mooie getekende muren, met zand gedecoreerd en sommige zelfs in diverse kleuren. De mensen zijn relaxed en niet opdringerig, verlangen zelfs geen geld of kado’s. Maar goed, ik heb zo mijn bedenkingen. We lopen hier in onze korte broek, pet op en reflexcamera om de nek. Van enige spontane fotografie is geen sprake maar ik ben al blij dat er geen andere toeristen zijn. Na een kwartiertje (!!!) gaan we weer verder. We passeren GoromGorom en komen in de schemering aan in Oursi, min of meer bekend om de zandduinen. Onze gids kookt en wij drinken een fles pislauw bier. En dan........ gaan we slapen in de duinen. Wat een geweldige sfeer. Heel veel sterren, alles open, heel heel stil. Ik geniet volop met de neus omhoog in deze omgeving.

De volgende dag blijkt dat het ook nog eens erg mooi is, ik waan me in een soort discovery-film, in de woestijn met op de achtergrond dorpjes van modderhuizen. Om 6 uur op en het licht is formidabel!! Het dorpje is heel erg armoedig er zijn koeien en huizen van modder en verder niks. Als je mensen wilt fotograferen willen ze “een kado” maar dat doe ik uiteraard never. We rijden door het landschap, heel apart, heel erg droog met af en toe struiken, grote keien, termietenheuvels. Soms een dorpje waar nu niemand woont want het water en het voedsel is op. Ook zijn er hutten, een soort tenten, van de Bella,een nomadenvolk, de voormalige slaven van de Touaregs. Maar alles is droog en arm. Wel heel erg mooi om te zien, maar het voelt een beetje raar. Ik zit in een dikke auto, met genoeg te eten en veel water, en hier is dus echt niks en in feite is er hongersnood. We bezoeken verschillende families, wel erg hartelijk, maar een beetje vreemd blijft het wel.
‘s Middags eten we in een erg armetierig dorpje, bij een armetierige familie, onze gids kookt zelf. De beste deken wordt op het buitenbed gelegd en we mogen reposeren. We struinen wat door de straten, maar het is natuurlijk veel te heet, om ook maar iets te doen. In deze dorpjes is dus echt helemaal niks. We rijden wat verder, bezoeken nog een paar dorpjes en tegen de avond trekken we Anetekpo (of zoiets) binnen. Het is een wat grotere plaats met gelukkig......koud bier. We verblijven op de mission catholique aldaar.

Donderdag.
Bezoek aan de plaatselijke rotsformaties met “gravures ancien”. Daarna door naar Djibo en we nemen afscheid van onze gids en chauffeur. We discuteren nog wat over de prijs, zoals gewoonlijk, en ik maak hem duidelijk dat ik de prijs voor de tour eigenlijk veel te hoog vind, maar dat ik het hem niet kwalijk neem. Zolang er toeristen zijn die betalen (en die zijn er dus) kan hij deze bedragen blijven vragen. (het aloude probleem van de afrikaanse en de westerse prijzen)
Tegen de avond met de bus naar Ouahigouya (spreek uit: weekiejaa). We zoeken zelf een hotel , het wordt l’Amitie, vergane glorie uit de 70-er jaren, prachtig. Bier, eten, de paus is dood.

Vrijdag:
Bellen naar huis, emailtjes, en dan via Ouaga 2x met de bus terug naar Koudougou. Om 6 uur zijn we er, we drinken bier (Bouba en Karin zijn er niet) en we gaan met het scootertje van Karin de stad in, wat kletsebetsen. We eten brochettes van schapevlees en daarna 1 uur pulken met een tandenstoker, je kent het wel dat afrikaanse vlees. Nog een paar Flags en tamelijk beschonken op ut scootertje naar huis.

Zaterdag.
Vroeg op want het werk roept. We moeten al de opnames gemaakt in het dorp uitprinten op mijn meegenomen Canon-printer. Dat zijn dus de foto’s die ik aan de families ga geven. Het gaat allemaal niet zo soepel: het printen gaat langzaam, er zijn een paar dubbele opnames, soms moeten de prints over, want de koppen gaan eraf. Er zijn ook opnames die Loek heeft gemaakt op zijn digitale camera en die moeten eerst weer omgezet worden op de leptop van Bouba, de juiste kabel ontbreekt, zoeken in de stad, weer terug etc. etc. Tussendoor kopen we nog wat souvenirs voor de kinderen, eten in Le Toulerou en ergens in de middag zijn we eindelijk klaar. Het zijn in totaal 109 foto’s geworden, met 1300 personen (= 1700 inwoners dus 400 personen staan er niet op).
Daarna gaan we met het brommertje nog een keer naar het zwembad, kopen eten bij “de supermarkt” en koken zelf bij Bouba thuis (ze zijn er nog steeds niet). Spaghetti, groenten en een pak rode wijn. Tres bon. Op tijd naar bed want we zijn allebei weer heel erg moe. Loek heeft zich overigens ook nog flink bezeerd aan een stuk ijzer, waar hij in aangeschoten toestand heel hard tegenaan gelopen is. Hij loopt mank, met pijn.

Zondag.
Vandaag lenen we de katkat van Bouba en gaan we met zijn 4-en (Honorine=het meisje van het cybercafé, Sayouba=hulpje van Bouba, Loek en ik) naar Pouna, zo’n 100 km over piste. Ik mag rijden en krijg alweer heel snel “het Marlboro-man gevoel” terug. In Pouna is het jaarlijkse “Maskerfeest”; heel erg veel mensen, een paar blanken, heel gezellig, markjes. Er is een tribune en het spectacle bestaat uit groepjes mannen in een soort Pino-pak met felgekeurde veren en franjes en allemaal een masker. Wat het precies voorstelt weten we niet maar het is een soort competitie om de beste/gekste dans. De gemaskerde mannen worden begeleidt door trommelaars (hele langwerpige trommel, heb ik nog nooit gezien) en een groepje met kleine fluitjes. Het klinkt allemaal erg oorspronkelijk en authentiek en ziet er mooi en amusant uit. De mensen amuseren zich best en wij ook, maar na een uurtje hebben we het wel gezien. Drinken, happen en via Ouezindougou weer terug. Het is grappig om weer effe in het dorp te zijn, grappig dat ik de hele bevolking van een dorp ken, of in ieder geval, dat zij mij kennen.
Bij thuiskomst eten we koteletten door Bouba bereid, heerlijk. En mango na.
‘s Avonds gaan we naar het weeshuis in Latou. Ik maak kennis met Corrie, een ontwikkelingswerkster uit Nederland, die tijdelijk bij de kinderen is gestationeerd. Ze is er al een half jaar en heeft al heel veel ontwikkelingswerk gedaan. We blijven slapen onder de sterrenhemel met een beetje friemelende beestjes.

Maandag.
Vandaag is de dag van het afscheid van Ouezindougou, het foto-dorp.
‘s Morgens doen we eigenlijk niks, een beetje lummelen en kletsenbetsen, maar na de middag vertrekken we naar het dorp. Bouba heeft, samen met El Hadji , al voorbereidingen getroffen voor ons afscheid: colanoten, lokale miel-drank met suiker en dolo, het lokale bier. En dit alles in zeer grote hoeveelheden, zodat iedereen uit het dorp kan meefeesten.
Bij aankomst is de opkomst een beetje magertjes, het blijkt dat er een funeraille (begrafenisFEEST) is in Sabou en veel mensen zijn daar naar toe. We installeren ons op het erf van El Hadji en na een uurtje is er heel veel volk toegestroomd, inclusief dorpsoudsten, vrouwen en kinderen, onze begeleidingsploeg, Boureïma, El Hadji.
Het bekende protocol: toespraakjes, bedankjes van diverse personen, en een verhaaltje van mij. Ik spreek in het frans en Bouba vertaalt. Ik bedank iedereen, vooral mijn equipe, en iedereen is tevreden. Ik deel de foto’s uit, iedereen verbaasd, vertel dat ik zeker terugkom naar hier en dat er voor mij maar één plaats in de wereld is waar ik het liefste ben en dat is Ouezindougou. Iedereen blij. Dan komt de dorpsoudste en Loek en ik worden “gehuldigd”. We krijgen elk een echt traditioneel pak met bijbehorende hoed en worden gedoopt met de namen “Nwa Malagdá” en voor Loek “Songo Malagdé”, wat zoveel betekent als: hij die ontwikkeling brengt (heel toepasselijk haha) en zijn assistent. Daarna is feest. Er wordt gezongen, gedanst, ik moet heel veel handjes schudden en steeds maar weer de magische woorden Woessoko baraka (veel dank) uitspreken. Ik vind het echt heel ontroerend te zien hoe snel men gehecht raakt aan zo’n groep mensen gedurende betrekkelijk korte tijd. Ik neem danook afscheid met tranen in de ogen, in de wetenschap dat ik hier heel zeker ga terugkomen. Ik ben zeer zeer tevreden.
Op weg naar Koudougou regent het..... ...Eten met Bouba en Karin en de avond brengen door met het installeren van allerlei dingetjes op de computer van Bouba. Hij heeft van allerlei spullen zoals een moderne HP all-office printer/fax etc., fotocamera en nog wat dingetjes op de PC en de leptop die hij aangepast/geïnstalleerd wil hebben. Het is bloedjeheet en we drinken heel veel bier.

Dinsdag.
We weten inmiddels dat we pas op dinsdagavond 18 uur terugvliegen naar Parijs. Vandaag doen we eigenlijk helemaal niks. We hangen wat op de veranda, lopen naar de stad en lenen het brommertje van Honorine. We willen ananas gaan kopen, maar halverwege worden we aangehouden door een politiecontrole, groot opgezet, een soort “brommerval”. Iedereen die niet heeft gestopt bij het bord “stop” nadering voorrangsweg, wordt bekeurd. Wij dus ook. Er staan een heleboel mannetjes met hun brommertjes die de boete zijnde 2400 CFA niet kunnen betalen. Ik probeer me er nog uit te lullen, en wat af te dingen maar de “chef” is vastbesloten. Ik betaal dan maar en we krijgen een echt uitgeschreven “proces-verbal”. Daarna heerlijke ananas en weer terug. We nemen afscheid van diverse personen en daarna brengt Bouba ons samen met Honorine, een vriend met een restaurant in Ouaga, naar het vliegveld. Onderweg doen we in de auto nog wat “zaken” dat heet het afhandelen van de financiën en Bouba nodigt me uit voor een tocht met zijn nieuw te kopen katkat, in de winter, naar Niger en Mali. Hmmm..... lijkt me wel wat ! We checken in, en als we bij de douane staan, komt Bouba alweer aanlopen. Op de een of andere manier is het hem weer gelukt om voorbij alle strenge controles te komen. Wat een mannetje. Samen gaan we in de stad nog wat kip eten en bier drinken en om 18.15 uur vliegen we, keurig op tijd. Lange vlucht met tussenstops in Niamey en Marseille, maar ik krijg er niet veel van mee, ik slaap. Om 6 uur landen we in Parijs....brrr... koud. Met de TGV naar Luik en daarna met de trein naar Roermond ± 14.00 uur.

<< terug omhoog

Burkina Faso 16 - 24 jan 2006

Verslag van 1 week Burkina Faso, ten behoeve van Fotoproject Buggenum-Afrika tezamen met vriend en IDON!-bandgenoot Paul Nas.

Met de trein van Tilburg naar Brussel. Koud, toch nog 2 keer overstappen. Zaventem is erg rustig en relaxed. We lopen zo door de balie van Afriquiah om in te checken. Heel weinig mensen in het vliegtuig, een paar afrikanen, een paar arabieren en een paar blanken. Tripoli, Lybië, overstappen, een beetje vreemd. Veel vliegveldpersoneel en je kunt nergens heen !! Nohohoho pas de alcool!!
2 Uurtjes wachten en hup weer in een bijna leeg vliegtuig. Wel lekker rustig. Alles keurig netjes op tijd en verzorgd. Om half 9 landen we in Ouagadougou. Bouba is er al en Karin ook. Hup in de auto naar Koudougou. Op het terras van hun huis drinken we bier en Sambuca (taxfree). Bouba is erg blij dat we er zijn en vooral erg blij met mijn project. Zijn ogen glinsteren en da's een goed teken.

Volgende dag gesprekjes met verschillende mensen o.a. een journalist van Le Pays, een landelijke krant. (Lees)
Verassing van Bouba. Wel effe schrikken zo in 't frans, maar allé, het gaat goed. Na het eten gaan we gelijk door naar Ouezindougou, het dorp van het project.
Er is weer een geweldige ontvangst georganiseerd. Het hele dorp is verzameld op de plek waar straks het gemeenschapshuis gebouwd gaat worden. We worden hartelijk welkom geheten met een hele stoet aan het begin van het dorp, die met ons mee fietsen en lopen. Dan de gebruikelijke ceremonie. Water drinken, zitten in luxe stoelen. De rest van het dorp verzameld zich om ons heen, mannen op matjes, vrouwen en kinderen blijven staan, heel gedisciplineerd. Sprekers: de diverse chefs, de delegé, Bouba, de vrouwen en dan ik. We hebben een aantal grote foto's van de buggenumse en de afrikaanse families meegenomen en iedereen is daar zeer tevreden mee. Verbazing en bewondering. Daarna wordt er getrommeld en gedanst. Dolobier, het is FEEST !!

We worden naar "ons" huis gebracht waar het feest doorgaat. Trommelen, dansen, er wordt voor ons gekookt door dezelfde cusinier als de vorige keer. De jongeren dansen en trommelen, de allerkleinste slapen al bij ons buiten op het terras. Om 23 uur houden Paul en ik het voor gezien en kruipen in ons nest. Het feest gaat door.....

De volgende dag maken we film-opnames voor ons scholenproject en praat ik uitgebreid met veel mensen over vanalles en nogwat. Over het familieleven, over Nederland, over tradities, over geluk en over het project met het gemeenschapshuis. Onze equipe (10 jongens uit de verschillende delen van het dorp) zijn ook weer present en erg actief. We filmen bij Karim Zongo, en ook op school maken we opnames. De leerkrachten vragen om petjes... Dan delen we de fietskleding uit (meegegeven door 2-wielers Hendriks uit Buggenum) en hangen een vlag op. Iedereen tevreden !!
's Middags heeft onze kok lekkere dingen gemaakt: stokbrood, komkommer, tomaten, vis, ui met water !! Heel erg lekker en luxe voor hier. Dan komt Bouba op bezoek en we gaan naar het meer waar hij het waterproject, met rijst en aardappelcultuur wil gaan doen. We zijn wederom zeer onder de indruk van zijn plannen. Daarna bespreken we de plannen voor de komende dagen en binnen korte tijd hebben we een aantal dingen geregeld, dwz gedelegeerd aan onze groep jongens. Een wielerwedstrijd, het plaatsen van een aantal grote foto's bij de ingangen van het dorp. Omdat men een beetje bang is dat de foto's worden weggehaad, wordt besloten om de foto's in een muur te plaatsen. 's Avonds krijgen we koud !! bier . Terwijl er 's avonds nog volop wordt getrommeld en gedanst door de plaatselijke jeugd, gaan we al redelijk vroeg naar bed.

Donderdag al vroeg wakker. We gaan naar het winkeltje aan de grote weg en drinken koffie (nou ja, warm water met gesuikerde melk en een heel klein lepeltje Nescafé) en bespreken wat we gaan doen die dag. We maken video-opnames bij de grote weg, in het (enige) winkeltje, bij de grote put en nog wat andere dingen. Er is op deze dag ook markt, maar dat komt maar langzaam op gang, want het is een beetje fris!! We trommelen wat, praten, drinken een colaatje met onze equipe. Dan worden we uitgenodigd voor "een traditioneel feest". De plaatselijke trommelaars trommelen mensen bij elkaar en er wordt gedanst en gezongen onder de grote boom, en natuurlijk moeten we ook meedoen. Erg leuk en relaxed. We lopen over de markt. Er zijn ongeveer 10 vrouwen die beignets bakken van bonenmeel en van gierstemeel, verder 5 groentemevrouwen met elk 10 pepers of keer een stuk of 5 tomaten. En dan nog een oud mannetje die tabak verkoopt (een sigarenkistje vol) en tenslotte natuurlijk de kraampjes met dolo-bier. Heel erg klein dus, maar wel gezellig en relaxed.
Om 3 uur is de door onze jongens georganiseerde wielerwedstrijd. Er hebben zich 18 jongens aangemeld. Er wordt een streep getrokken en ARRIVE geschreven in het zand. Het parcours is een zandweg van ± 5 km. We rijden achterop 2 brommertjes naar de start waar de deelnemers al klaar staan met hun oude fietsen. Ik lach me helemaal te pletter. Paul achterop de brommer om te filmen, en iedereen is heel serieus!! Lachen!!! Direct na de start is er al een valpartij. Het door de fietsemaker uit Buggenum geschonken pak is op meerdere plaatsen opengescheurd. In het dorp bij de finish is het enorm druk. Het hele dorp is uitgelopen, hilarische toestanden. Prijsuitreiking met de eerste 3 prijzen een wielertrui, en verder voor iedere deelnemer een zweetbandje. Ik lig dubbel van het lachen en iedereen is zeer tevreden. Daarna gaat het gelijk door met een theatervoorstelling, door de plaatselijke jeugd, speciaal voor ons.
Ook hier is weer het hele dorp aanwezig. Het zijn 2 stukken om te lachen, maar wel in het moré, de plaatselijke taal. Het is vooral lachen omdat de afrikanen het allemaal zo grappig vinden. Ze lachen om iedere beweging van de acteurs, heeel erg grappig.
Ladji, ons "dorpshoofd", neemt ons mee naar zijn huis. Beetje kletsen, hangen. Dan afscheid nemen van onze kok en de groep. Ladji rijdt ons met zijn Mercedes naar Koudougou. Lekker douchen en op stap met Bouba. Kip, heel veel bier en Sambuca. Heftige avond met heel veel gesprekken, Bouba gooit er alles uit.

Volgende dag met een erg duffe kop spulletjes kopen voor ons scholenproject. Katapulten, slaapmatjes en tandenstokjes. Dan met de grote bus naar Bobo in het zuiden. Dat duurt heel erg lang (7 uur) want de bus rijdt erg langzaam. Maar bij aankomst staat Moumouni nog steeds op ons te wachten (van 19 tot 23 uur!!). We gaan naar zijn huis en slapen in het bed van zijn broer. We eten sperciebonen met vis en daana nog een biertje.

De volgende dag bezoeken we de oude balafoonbouwer en Julien onze balafoonleraar. En dan inkopen doen op de grande Marché. Voor het scholenproject hebben we trommeltjes nodig en voor het CK spullen voor de veiling op 5 mei. We spenderen bijna de hele dag aan het verzamelen van de spullen met tussendoor wat eten en drinken. Naar het huis van Moumouni, wassen en dan komt Moumouni met een verassing: gegrillde vis (capitain) a la vinaigrette !! Heeft hem zeker veel gekost, maar het smaakt erg verrukkelijk !! Nog een paar biertjes en vroeg naar bed want we moeten vroeg op.

Om 6 uur met de taxi naar de bus, die vertrekt niet want er zijn te weinig passagiers. Dan maar met een andere bus naar Ouezindougou.
Om half 2 stappen we uit en zie daar: men is bezig met het metselen van een muur bij de ingang van het dorp om de grote foto's in te plaatsen. Het is zondag, met heel veel mensen zijn ze bezig om grote lemen blokken te maken, en om de specie met de voeten te mengen. En ja hoor, de oppermetselaar is "ons mannetje", onze kok. Wat een actieveling ! Hij loopt rond met een grote hoed een metseltroffel en zowaar een waterpas. Ik lach me te pletter.
Als deze muur klaar is gaan we met zijn allen naar de andere kant van het dorp om de andere muur met foto's te maken. Echt helemaal top. Na een paar uurtjes is het definitief afscheid nemen. Iedereen vind het heel jammer dat we gaan maar ze beloven om goed te gaan werken aan het gemeenschapshuis. Het plan is om al deze week te beginnen. Er is al een aannemer geweest die de opdracht wel wil en die heeft alvast wat zand en stenen gedoneerd. Iedereen is blij en bereid om ervoor te gaan !! We krijgen nog wat kado's (een hoed en een paar kippen) en vertrekken naar Bouba met de auto van Ladji. Die is blij ons weer terug te hebben. We eten spaghetti en drinken veel bier en Sambuca, het is weer een heel toffe avond.

De volgende dag hebben we een afspraak met de directeur van het beroemde festival van Koudougou het N.A.K. want we hebben bij Bouba aangekaart om hier met IDON te komen optreden. Dat zou heel wat zijn, want het is een heel bekend festival, waar elk jaar een nederlandse band wordt uitgenodigd door Festival Mundial. Dit jaar was dat BEEF, niet zomaar iets. Paul en ik vinden het allebei wel spannend. Bouba heeft er al over gesproken met de man, dus komen we eigenlijk alleen maar voorstellen. De directeur ziet het wel zitten dus is de kans groot dat we echt worden uitgenodigd, een hele eer.
Vlees eten, heerlijk, bier, slapen, en een tour door de stad met Ladji. Bezoek aan katoenfabriek, bronskunstenaars, ananas eten. Heerlijk rustig dagje.
's Avonds drinken we champagne op het terras met een paar vrienden van Bouba.

Onze laatste dag. Spullen inpakken en wegwezen. Vandaag moeten we nog een dorp bezoeken aan de grens met Ghana, en da's een pokke-eind rijden. Eerst naar Ouaga, wat eten en door. We komen aan in het dorp Tibile, waar nog veel huizen zijn die op de speciale Gourounsi-bouwwijze zijn gebouwd. Voor het gemeenschapshuis en de aangrenzende woningen wil men deze manier van bouwen gaan toepassen in combinatie met de manier van de Mossi. En dus bezoeken we dit dorp om ons te oriënteren, foto's en afspraken te maken. En dan gebeurt er iets heel bijzonders......
Een voorbeeld van de kracht van Bouba. Er is een opstootje tussen een paar jongens van het dorp, die voor ons willen gidsen om iets te verdienen. Ze vechten om onze gunsten, maar dan spreekt Bouba !! Binnen 10 minuten is alles over, hij spreekt over solidariteit, over samenwerken, en over de toekomst. De oorlog is over en de mannen zijn het helemaal eens.
Ik ben weer eens zeer onder de indruk van de kwaliteiten van mijn vriend. De tranen knallen uit mijn kop, heel indrukwekkend!!! Dit is de grote kracht van Bouba, hij dwingt respect af en weet iedereen te motiveren tot samenwerking. Formidabel!!! We spreken nog af dat er een paar mannetjes uit dit dorp op bezoek gaan in Ouezindougou om te kijken of de bodem geschikt is om metselstenen van te maken en wat er verder allemaal nog nodig is.

We rijden terug naar Ouaga gaan nog een keer samen eten en hup, stipt op tijd met Afriquiah via Tripoli en Brussel terug naar huis.

<< terug omhoog